ung thư máu là gì
Ung thư máu (ung thư huyết học) là các bệnh ác tính của hệ tạo máu, xảy ra khi tế bào máu (thường là bạch cầu) đột biến, tăng sinh bất thường, không kiểm soát và lấn át tế bào khỏe mạnh trong tủy xương. Bệnh không hình thành khối u cứng, gồm 3 loại chính: Bạch cầu (Leukemia), U lympho (Lymphoma) và Đa u tủy (Multiple Myeloma), thường gây thiếu máu, nhiễm trùng và xuất huyết.
Các đặc điểm chính của bệnh ung thư máu:
- Phân loại theo tiến triển: Cấp tính (tiến triển nhanh, nguy hiểm) và mãn tính (tiến triển chậm).
- Triệu chứng: Thường xuất hiện muộn với sốt, mệt mỏi, sụt cân, dễ bầm tím, chảy máu cam, đau xương, sưng hạch bạch huyết.
- Nguyên nhân: Chưa xác định cụ thể nhưng liên quan đến đột biến gen, tiếp xúc hóa chất độc hại (benzene), phóng xạ, hoặc di truyền.
- Điều trị: Tùy thuộc vào loại bệnh, bao gồm hóa trị, xạ trị, ghép tế bào gốc/ghép tủy.
- Cơ chế: Tế bào ung thư máu xuất phát từ tủy xương, nơi sản xuất tế bào máu, dẫn đến tình trạng bạch cầu tăng quá nhanh, trong khi hồng cầu bị phá hủy và tiểu cầu giảm, làm gián đoạn quá trình tạo máu bình thường.
- Các thể bệnh phổ biến:
- Bệnh bạch cầu (Leukemia): Tủy xương sản xuất quá nhiều bạch cầu bất thường.
- U lympho (Lymphoma): Ung thư hệ bạch huyết, gây sưng hạch.
- Đa u tủy (Multiple Myeloma): Ung thư tế bào plasma trong tủy xương.
- Ung thư máu là bệnh lý phức tạp, tiến triển nhanh và có thể gây tử vong, nhưng nếu được phát hiện sớm và điều trị chính xác có thể kiểm soát hoặc chữa khỏi.
